Opis ogólny systemu instabus EIB

EIB (European Installation Bus) to istniejący od 1990r, opracowany wspólnie przez czołowych producentów europejskich całkowicie nowy system elektroinstalacyjny. Systemem nerwowym budynku jest instalacja EIB (Europejska Magistrala Instalacyjna), która łączy w sobie wszystkie funkcje zarządzania budynkiem. Służy do załączania, sterowania, sygnalizowania, regulacji i nadzoru urządzeń elektrycznych instalowanych w budownictwie. Zastępuje on klasyczną instalację elektryczną, nie mogącą sprostać stale rosnącym wymaganiom użytkowników.
W systemie EIB tradycyjne wyłączniki rozwierające lub zwierające obwody zasilające oraz czujniki i inne elementy sterownicze zostały zastąpione wykonanymi w technice cyfrowej urządzeniami wymieniającymi informacje za pośrednictwem jednego, biegnący wokół całego budynku przewodu magistralnego łączącego wszystkie elementy systemu. Dużą zaletą systemu EIB jest fakt, iż przez przewód ten płynie bezpieczne napięcie 24V. Napięcie 230V jest doprowadzone tylko i bezpośrednio do odbiorników prądu (lampy, gniazdka elektryczne). Umożliwia to dowolne aranżacje wnętrza i instalacji (np. wyłącznik światła może znajdować się tuż przy kabinie prysznicowej). Połączone wspólna magistralą różne układy pozwalają na tworzenie bardzo wielu kombinacji zależnych od inwencji użytkownika.
Użytkownik w każdej chwili może zmienić funkcje poszczególnych elementów (np. danym wyłącznikiem nie chce już włączać lampy sufitowej, lecz opuszczać rolety) bez żadnych zmian w instalacji elektrycznej! Taka instalacja ma istotne zalety w budynkach użytkowych i domach/mieszkaniach bez wyraźnych podziałów na pomieszczenia (open space). W miejscu klawiszy sterujących można w każdej chwili umieścić wyświetlacz informujący o stanie poszczególnych elementów (np. system alarmowy włączony, rolety zamknięte, temperatura 22 st.), klawiaturę zamka szyfrowego, czujnik ruchu, specjalne oprogramowanie do zarządzania systemem itd.
Obecnie już ponad 100 firm produkcyjnych zrzeszonych w organizacji EIBA (czuwającej nad przestrzeganiem uzgodnionych parametrów technicznych i koordynującej prace rozwojowe) dostarcza asortyment produktów składających się na szeroko rozumianą ofertę systemu EIB. Wspólnie rozwijana i promowana, Europejska Magistrala Instalacyjna stała się w krajach Unii standardem, faktycznie dominującym w dziedzinie inteligentnych instalacji elektrycznych. Dla użytkowników tego systemu oznacza to dostępność niezależnego od producenta serwisu, stałe możliwości modernizacji, uniknięcie niebezpieczeństwa wieloletniej eksploatacji dawno wycofanego z produkcji lokalnego systemu automatyki i oczywiście pewność działania popartą setkami zrealizowanych obiektów.
Urządzenia w standardzie EIB można znaleźć w coraz większej liczbie obiektów o charakterze biurowym, lub handlowym oraz obiektach mieszkalnych. W ostatnich latach wypierają one konwencjonalne rozwiązania stosowane w układach automatyki budynków. Z naszych doświadczeń wynika, że są one lepsze zarówno w aspekcie technicznym, jak i funkcjonalnym oraz ekonomicznym.

Główne zalety systemu:

- duże oszczędności energii związane z eksploatacją budynku,
- odporność na awarie,
- tylko jeden, wspólny przewód sterujący (system jest przejrzysty, oszczędności na okablowaniu, mniejsze ryzyko pożaru, łatwy i tani serwis),
- łatwość realizacji złożonych wymagań stawianych przez użytkownika,
- bardzo duża elastyczność (późniejsza rozbudowa systemu, lub jego rekonfiguracja nie wymagają zmiany okablowania),
- konkurencyjna w stosunku do systemów konwencjonalnych cena (w przypadku bardziej kompleksowych instalacji).

W ramach EIB wyróżniamy urządzenia:
Sensory (urządzenia sterujące) - wysyłają na magistralę w formie telegramów informacje takie jak: rozkazy załączania i ściemniania, zmierzone wartości wielkości fizycznych (np. natężenie oświetlenia, temperatura, wilgotność).
Aktory (urządzenia wykonawcze) - odbierają wysłane przez sensory telegramy i realizują zawarte w nich polecenia (np. załączanie, ściemnianie, wyświetlanie).
Aktory/sensory - podtynkowe elementy łączące funkcje aktorów i sensorów. We wspólnej obudowie zawarty jest port magistralny i urządzenie wykonawcze. Moduł aplikacyjny sensora przekazuje rozkazy dla połączonego z nim bezpośrednio aktora podtynkowego oraz wszystkich innych urządzeń EIB podłączonych do magistrali.
Instalacja elektryczna dla EIB

1. Rozdzielnice elektryczne
Na początku należy przewidzieć liczbę i miejsca rozdzielnic elektrycznych w budynku. Należy umiejscowić przynajmniej jedną rozdzielnicę na każdej kondygnacji budynku i w możliwie centralnym jej punkcie. Wielkość rozdzielnicy zależy od udziału automatyki EIB. Piętrowe rozdzielnice mogą być podtynkowe, rodzaj głównej zależy od wielu czynników, np. jakiej będzie mocy i czy będzie wyposażona w SZR (samoczynne załączanie rezerwy). Jeżeli jest zaprojektowana jedna rozdzielnica wówczas wszystkie wypusty z piętra należy prowadzić do tej rozdzielnicy. Wszystkie rozdzielnice elektryczne należy połączyć ze sobą przewodem EIB

2. Punkty owietleniowe
Do każdego punktu oświetleniowego należy prowadzić przewód zasilający bezpośrednio z rozdzielnicy (zalecany przewód YDY 4x1,5 - w celu łatwej rozbudowy systemu w przyszłości). W budynkach użytkowych, gdzie instalowane są oprawy oświetleniowe w sufitach podwieszanych wystarczy poprowadzić jeden trójfazowy przewód zasilający 400V wraz z przewodem EIB po kolei od lampy do lampy. Pozwala to znacznie ograniczyć potrzebną ilość przewodu zasilającego. Odpowiednie moduły EIB instalowane są wówczas bezpośrednio przy lampach.

3. Gniazda zasilające
Gniazda niesterowalne należy grupować np. po sześć. Najlepiej prowadzić przewód od gniazdka do gniazdka bez dodatkowych punktów łączeniowych. W celu łatwej rozbudowy systemu zalecany przewód YDY 3x2,5. Do każdego gniazdka, którym chcemy sterować należy doprowadzić oddzielny przewód z rozdzielnicy.

4. Punkty sterujące (wyłączniki, panele LCD, komputer...)
Wszystkie punkty sterujące jak np. wyłączniki w ścianach należy zasilić przewodem EIB. Prowadzimy przewód od rozdzielnicy poprzez wszystkie punkty na piętrze i wracamy do tej samej rozdzielnicy. Przewód EIB można dowolnie rozgałęziać (najlepiej w punktach przeznaczonych na montaż urządzeń, aby nie instalować dodatkowych puszek łączeniowych). Puszki mocowane w ścianie powinny posiadać otwory na śruby mocujące wyłączniki.

5. Rozdzielnice grzewcze i grzejniki
Do rozdzielnic grzewczych należy doprowadzić niezależny przewód YDY 3x1,5 z najbliższej rozdzielnicy elektrycznej oraz przewód EIB z dowolnego punktu. Jeżeli nie ma wyodrębnionych rozdzielnic wówczas do każdego grzejnika należy doprowadzić tylko przewód prądowy (jeżeli planujemy sterowanie typu otwórz/zamknij) lub tylko przewód EIB (dla sterowania płynnego).

6. Silniki elektryczne (rolety, żaluzje, karnisze, bramy)
Do każdego silnika elektrycznego należy doprowadzić niezależny przewód YDY 4x1,5 z najbliższej rozdzielnicy elektrycznej.

UWAGA: Na jednej linii EIB mogą znajdować się maksymalnie 64 elementy takie jak wyłączniki, czujniki, panele LCD. Zatem jeśli mamy potrzebę umieszczenia więcej niż 64 elementów - należy zaplanować kilka linii. Można wtedy podzielić powierzchnię budynku na strefy (np. piętra), które kablujemy oddzielnymi przewodami biegnącymi z rozdzielnicy. W praktyce lepiej przyjąć za maksymalną liczbę - około 50 elementów na linię, aby mieć w zapasie możliwość przyszłej rozbudowy. Fakt, iż w budynku jest kilka linii magistralnych nie wpływa na wygodę korzystania z systemu. Użytkownik nie zauważa różnic między komunikacją elementów na jednej linii, w porównaniu z komunikacją między kilkoma liniami.



Najczęściej zadawane pytania o tematyce EIB.


Wszystkich odwiedzających zapraszamy do wymiany doświadczeń na forum o tematyce instalacji KNX / EIB.


Linki do stron poświęconych tematyce EIB.




Materiały ELMARK w oparciu o opisy zamieszczone i opracowane przez www.eib.lodman.pl, www.smartech.pl oraz "WEKA" Sp. z o. o.